Kościół św. Marcina

 

Kościół parafialny w Gnojniku, któremu od ponad sześciuset lat patronuje święty Marcin, jest najstarszym - zachowanym w całości - zabytkiem architektury, nie tylko w gminie Gnojnik, ale także w całej wschodniej części województwa małopolskiego. Zbudowany bowiem w 1380 roku, przetrwał do czasów współczesnych w niemal niezmienionej formie. To jedyny w naszej części Małopolski, jeden z nielicznych już w Polsce średniowiecznych kościołów parafialnych, które zachowały cechy budowli obronnych. Obecny kościół pw. Świętego Marcina, powstał jako fundacja ówczesnego dziedzica wsi, księdza Marka Żegoty - kustosza sandomierskiego i kanonika krakowskiego. Stanął on na miejscu istniejącego tu dawniej niewielkiego kościółka drewnianego. Jest to gotycka budowla orientowana, murowana, jednonawowa, przedłużona węższym od nawy - zamkniętym trójbocznie prezbiterium. Obecny kościół został konsekrowany 14 grudnia 1382 roku, przez biskupa krakowskiego Jana Radlicę. 600 lat od konsekracji, rozpoczęta została gruntowna odnowa polichromii kościoła, którą ukończono w 1983 roku. W ostatnich latach wykonano m.in parking przykościelny, zewnętrzne oświetlenie iluminacyjne oraz wybrukowano plac kościelny.